ขอต้อนรับสู่ www.shrimpcenter.com ครับ.

ธุรกิจกุ้งครบวงจร ความจำเป็นในอนาคต
น.สพ.สุรศักดิ์ ดิลกเกียรติ

บทความนี้ ผมจัดทำขึ้นเพื่อตอบคำถามเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งและผู้ประกอบการแปรรูปส่งออกที่สอบถามและหารือกับผมมาโดยตลอดว่า ทิศทางธุรกิจกุ้งส่งออกของไทยต่อไปจะเป็นอย่างไร ดังนั้น ผมจึงขอเสนอเป็นบทความลงในหนังสือพิมพ์กุ้งไทย เพื่อเสนอเป็นข้อมูลเบื้องต้นแก่ทุกท่านโดยทั่วกัน และหวังผลว่าได้ช่วยกันคิดเพิ่มเติมแนวทางธุรกิจได้ครบสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
ในความเห็นส่วนตัวของผม จากประสบการณ์ที่ได้ร่วมในกิจกรรมเชิงพัฒนาการกุ้งไทยมานาน ผมมีความเห็นว่า ธุรกิจครบวงจรเป็นความจำเป็นต่อการยืนหยัดอย่างมั่นคงของกุ้งไทยในอนาคต ทั้งนี้ ผมมีเหตุผล คือ
1.ในอนาคตผลผลิตกุ้งจะเต็มตลาดโลกอย่างต่อเนื่อง โดยผลผลิตกุ้งขาวแวนนาไม เป็นผลผลิตหลักของตลาดกุ้งโลก เพราะมีจุดเด่นหลายประการ ทั้ง สายพันธุ์กุ้งที่ผ่านการวิจัยพัฒนาแล้ว คุณสมบัติสายพันธุ์ที่เหมาะสมต่อการผลิตจำนวนมาก ภายใต้เทคโนโลยีการผลิตที่หลากหลายและผลิตได้ทั่วโลก ในขณะที่กุ้งนี้สามารถเพาะเลี้ยงได้ง่าย และหากพัฒนาต่อเนื่องแล้วจะสามารถผลิตได้ที่ต้นทุนต่ำลงได้อีก
2.กุ้งกุลาดำและกุ้งอื่นๆ จะเป็นสายพันธุ์เสริมในตลาดกุ้งโลก เพื่อบริการตลาดจำเพาะ โดยภาคการผลิตจะเร่งพัฒนาพันธุ์และปรับเทคโนโลยีการผลิตเพิ่มขึ้น ในขณะที่ภาคธุรกิจส่งออกและบริการจะทำตลาดเฉพาะเป้าหมายมากยิ่งขึ้น
3.การแข่งขันด้านการตลาดของธุรกิจกุ้งจะเข้มข้นและเจาะลึกมากยิ่งขึ้น โดยผลิตภัณฑ์จะปรับสู่ความหลากหลาย ทั้งกลุ่มกุ้งดิบ (RM = Raw Matcrial) กุ้งพร้อมปรุง (RE = Ready To Cook) และกุ้งพร้อมบริโภค (RE = Ready To Eat)
4.การจะได้วัตถุดิบตามกำหนดและเป้าหมายผลิตภัณฑ์ จำเป็นต้องผนึกประสานระหว่างภาคการผลิตวัตถุดิบกุ้ง (ภาคการเพาะเลี้ยง) และภาคการแปรรูปส่งออก (ภาคการขายผลผลิต) พร้อมการบริหารจัดการและดำเนินการอย่างมีประสิทธิภาพ
ดังนั้นผมเชื่อว่าในอนาคต หนีไม่พ้นที่การผลิตกุ้งส่งออกของไทย ต้องปรับเข้าสู่ธุรกิจครบวงจรมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ การทำธุรกิจกุ้งในลักษณะครบวงจรจะเกิดประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมกุ้งไทย คือ
1.เกิดการประสานแผนการตลาดและการผลิตได้ชัดเจนและลงตัวมากขึ้น ภาคการผลิตเองก็ได้รับข้อมูลแน่นอนว่า จะผลิตกุ้งสายพันธุ์ไหนและเป้าหมายการผลิตเป็นอย่างไร อีกทั้งหากสามารถพัฒนาแนวทางประสานด้านการผลิตและการตลาดได้ลงตัวแล้ว จะสามารถรับรู้ราคาผลผลิตกุ้งล่วงหน้าได้ระดับหนึ่งด้วย อันจะช่วยให้สามารถวางแผนและปรับวิธีการผลิตได้อย่างเหมาะสม ในขณะที่ภาคการส่งออกสามารถวางแผนทำตลาดได้อย่างมั่นใจ
2.ลดความเสี่ยงสูญเสียหรือลดต้นทุนแฝงในธุรกิจ โดยลดต้นทุนแฝงหรือความเสี่ยงจากการคาดเดาหรือวัดดวงลงได้ระดับหนึ่ง ลดภาวะผลิตกุ้งผิดไซซ์ผิดช่วงเวลาและลดปัญหาภาระสต๊อกของผู้ส่งออกหรือรับคำสั่งซื้อแล้วขาดทุน หรืออื่นๆ
3.เพิ่มศักยภาพการขาย เนื่องจากการประสานและวางแผนร่วมระหว่างขั้นตอนการผลิตและการขายจะสามารถผลิตสู่เป้าหมายตลาดได้มากขึ้น อีกทั้งสามารถวางแผนสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่หรือตลาดใหม่ๆ ได้ง่ายขึ้น
4.ช่วยให้ประเทศผู้ซื้อไว้วางใจและมั่นใจในระบบการผลิตและตลาดได้มากขึ้น เพราะระบบธุรกิจครบวงจรจะก่อให้เกิดการพัฒนาร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ทุกขั้นตอน
แต่ในการดำเนินการสู่เป้าหมายดังกล่าว จำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้ประกอบการในทุกขั้นตอนธุรกิจของอุตสาหกรรมกุ้งไทย ควรสร้างความเข้าใจร่วมอย่างชัดเจนหลายประการ คือ
1.การดำเนินงานธุรกิจกุ้งครบวงจรจะต้องพัฒนาจากจุดเริ่มต้นพื้นฐาน คือ การสร้างระบบเล็กๆ และทดลองดำเนินการเพื่อปรับพัฒนาสู่ระบบที่ลงตัวมากขึ้นในภายหลัง ดังเช่น กลุ่มผู้เลี้ยงของกลุ่มหรือบริษัทอาหารสัตว์หรือห้องเย็นบางรายเริ่มทดลองดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน
2.ธุรกิจส่งออกในภาวะแข่งขันทางธุรกิจกุ้งโลก จะมีปัญหาอุปสรรคที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้นได้เสมอ จำเป็นที่ผู้ร่วมโครงการต้องปรับตัวและประสานความเข้าใจร่วมได้ทันเหตุการณ์ เช่น ปัญหาตลาดชะลอตัวหรือชะงักในบางช่วงเวลา หรืออื่นๆ
3.ผู้ประกอบการเพาะเลี้ยงกุ้งในฐานะการผลิตทางอุตสาหกรรมต้องทำความเข้าใจไว้ก่อนว่า ธุรกิจครบวงจร จะส่งผลให้ราคากุ้งของแต่ละห้องเย็นในช่วงเวลาเดียวกัน อาจแตกต่างกันได้ ขึ้นอยู่กับแผนงานและเงื่อนไขธุรกิจในขณะนั้น
4.ผู้ประกอบการเพาะเลี้ยงกุ้ง ต้องมีการประสานรวมกลุ่ม เพื่อพัฒนาระบบผลิต แผนการผลิต วิธีการผลิต ที่สอดคล้องกับเงื่อนไขธุรกิจในปัจจุบันอีกส่วนหนึ่งด้วย
5.การแข่งขันในธุรกิจกุ้งโลกในอนาคต หนีไม่พ้นต้องแข่งกันที่ต้นทุนการผลิต ดังนั้นอุตสาหกรรมกุ้งส่งออกของไทย จำเป็นต้องร่วมกันผลิตกุ้งที่ต้นทุนต่ำลง หรือต่ำสุดที่ระดับแข่งขันในธุรกิจกุ้งโลกได้อย่างมั่นคง จึงเป็นภารกิจที่ผู้เพาะเลี้ยงกุ้ง ต้องพัฒนาต่อเนื่องให้ต้นทุนการผลิตต่ำ เพื่อที่เราจะยืนหยัดอยู่ได้อย่างยั่งยืน

นสพ.กุ้งไทย ฉบับที่ 27 ปักษ์แรกประจำเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2547

เนื้อหาจากหนังสือพิมพ์ กุ้งไทย
นำเสนอขึ้นสู่เวบไซต์ โดย www.shrimpcenter.com
เอกอนันต์ ยุวเบญจพล webmaster