เลี้ยงกุ้งขาว แบบรู้ใจ ติดดี โตไว
คุณ สมคิด งามสามพราน (บางเลน นครปฐม)

(ข้อมูล....คัมภีย์เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ สิงหาคม 2546)

เลี้ยงกุ้งขาวแบบรู้ใจ ติดดี โตไว

การเลี้ยงกุ้งขาวนั้น ตัดสินใจได้ไม่ยาก เลือกได้ง่าย แต่เลี้ยงไม่สบาย หากไม่รู้ใจจริงๆ แต่สำหรับ คุณสมคิด งามสามพราน เจ้าของฟาร์มเลี้ยงกุ้งตั้งอยู่เลขที่ 3 หมู่ 1 บ้านคลองบางเลน ต.บางไทรป่า อ.บางเลน จ.นครปฐม 73130 บอกว่า การเลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไมนั้นไม่ยาก และไม่ได้ใช้เทคนิคอะไรในการเลี้ยงมากนัก นอกจากอาศัยความขยัน การดูแลเอาใจใส่และลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง จนกลายเป็นคนเลี้ยงกุ้งที่รู้ใจกุ้งไปเสียแล้ว
คุณสมคิดเริ่มเลี้ยงกุ้งมาตั้งแต่ปลายปี 2544 และปัจจุบันได้หันมาเลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไม เนื่องจากต้นทุนในการผลิตไม่สูงมากนักเมื่อเปรียบเทียบกับกุ้งกุลาดำ โดยเฉพาะอาหารของกุ้งกุลาดำจะมีราคาแพงกว่าอาหารของกุ้งขาวแวนนาไมมาก พอลองเลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไมครอปแรกก็ประสบผลสำเร็จ คุณสมคิดจึงเลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไมมาตลอด

การเตรียมบ่อ
คุณสมคิด เล่าว่า จะหว่านปูนขาวในขณะที่ดินยังเปียกอยู่ เพราะจะทำให้ปูนซึมเข้าไปในพื้นบ่อได้ดี โดยจะตากบ่อรอน้ำเค็ม ถ้าน้ำเค็มมาส่งเมื่อไรก็สามารถเติมลงบ่อได้เลย โดยไม่ต้องตากบ่อนาน
"สำหรับความเค็มของน้ำก็ประมาณ 3-4 พีพีที ปกติจะสูบน้ำเข้าให้สูงประมาณ 50-60 ซม.หลังจากนั้นเราจะเติมน้ำเข้าบ่อเรื่อยๆ แล้วหว่านปุ๋ยซึ่งเป็นหัวเชื้อในการสร้างไรแดงในบ่อ อัตราการใช้ก็ประมาณ 5 ลิตรต่อบ่อ 2 ไร่ ใช้เวลาประมาณ 3 วัน ไรแดงและสัตว์หน้าดินก็จะเกิดขึ้น ถ้าในบ่อมีไรแดงเกิดแล้วไม่ควรทิ้งบ่อไว้นานเกิน 3 วัน เพราะไรแดงจะแก่และตัวใหญ่เกินกว่าที่กุ้งจะกินได้ เวลาที่เหมาะก็คือ พอเตรียมน้ำจืดเสร็จเรียบร้อยแล้ว ตีน้ำทิ้งไว้ แล้วลงนำเค็ม หลังจากนั้นก็ปล่อยลูกกุ้งได้เลย"
คุณประเสริฐ ไวสาริกรรม จากฟาร์มกุ้งขาวไทย กล่าวเพิ่มเติมว่า "พอตากบ่อแห้งแล้ว หว่านปูนขาวเผาลงไป เพราะปูนขาวเผานั้นสามารถทำประโยชน์ได้เยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นการฆ่าเชื้อในดิน และการปรับพีเอชดิน ถ้าพีเอชดินต่ำก็ใส่ประมาณ 150 กิโลกรัม/ไร่ หรือถ้าไม่ต่ำมากประมาณ 100 กิโลกรัม/ไร่ พอหว่านปูนเสร็จประมาณ 1-2 วัน แล้วเติมน้ำ โดยสูบน้ำจืดเติมเข้าไปในบ่อก่อน ให้ระดับน้ำสูงประมาณ 1 เมตรและใส่ปูนกลุ่มแมกนีเซียม ไร่ละ 1 ลูก พอเราปล่อยกุ้ง ปูนกลุ่มแมกนีเซียมจะช่วยให้ค่าอัลคาไลน์ดี
สำหรับความเค็มของน้ำในเขตพื้นที่น้ำจืดจะอยู่ที่ประมาณ 2-4 พีพีที เท่านั้น ส่วนการเติมน้ำนั้นจะเติมหลังจากลงกุ้งไป 1 อาทิตย์แล้ว แต่จะไม่ให้เติมน้ำเข้ามามากเพราะจะทำให้กุ้งปรับอุณหภูมิไม่ทัน และตายได้ ต้องค่อยๆ เติมตั้งแต่ 3, 5, 6, 7 ซม.ภายใน 1 เดือนควรเติมน้ำให้สูงขึ้นประมาณ 20 ซม. สูงสุด 50 ซม."

การปล่อยกุ้ง
เมื่อคุณสมคิดปล่อยลูกกุ้งแล้ว ก็จะนำปลาป่นคลุกกับรำแล้วหว่านลงไปให้กุ้งกิน จากช่วงแรกๆ ปล่อยกุ้ง 50,000 - 60,000 ตัว/ไร่ แต่ปัจจุบันคุณสมคิดปล่อยบ่อละ 150,000 ตัว/บ่อ 2 ไร่ ส่วนมากจะปล่อยลูกกุ้งเผื่อเอาไว้ หลังจากปล่อยกุ้งแล้วจะยังไม่ให้อาหารทันที ต้องขึ้นอยู่กับไรแดงในบ่อว่ามีเยอะหรือไม่ หลังจากนั้นประมาณ 1 วัน ก็เริ่มให้อาหาร
คุณประเสริฐ อธิบายเพิ่มเติมว่า "ในพื้นที่น้ำจืด โดยส่วนใหญ่เกษตรกรจะชอบกุ้งพีใหญ่ เพราะเปอร์เซ็นต์ในการติดจะดีกว่ากุ้งพีเล็ก แต่ที่จังหวัดนครปฐม โดยเฉลี่ยแล้วจะอยู่ที่ประมาณพี12 ราคาช่วงนี้ก็ปรับอยู่ที่ประมาณ 15-18 สตางค์ ถ้าราคาต่ำกว่านี้ก็จะเป็นข้อตกลงกันระหว่างโรงเพาะกับบ่อดิน"

การให้อาหาร
ในช่วงแรกๆ คุณสมคิดจะให้กินอาหารกุ้งกุลาดำเบอร์ 0 โดยการละลายน้ำสาด และให้ในอัตราส่วนลูกกุ้ง 100,000 ตัว/ 3 ขีด ซึ่งจะให้ 2 มื้อ เช้าและเย็น ประมาณ 20-25 วันก็จะเริ่มเช็คยอได้ แต่ถ้าดูแล้วกุ้งยังมีขนาดเล็กเกินไปก็จะเช็คยอได้ช้าหน่อย สำหรับอาหารเบอร์ 0 จะให้กินประมาณ 10 วัน หลังจากนั้นจะให้อาหารกุ้งกุลาดำเบอร์ 1 ซึ่งคุณสมคิดจะเช็คอาหารโดยลองหยิบอาหารใส่ยอประมาณ
1 กำมือ ถ้ากุ้งกินอาหารหมดก็จะเพิ่ม ซึ่งในส่วนของการเพิ่มอาหารนั้นจะใช้เวลาประมาณ 1 เดือนก็สามารถเช็คเพื่อเพิ่มอาหารได้ จาก 1 กิโลกรัม เป็น 2 กิโลกรัมและ 5 กิโลกรัม เพราะกุ้งขาวแวนนาไมจะกินอาหารและเพิ่มอาหารได้เร็วมาก
"พอให้อาหารกุ้งกุลาดำจนถึงเบอร์ 3 ประมาณ 60 วัน จึงจะเปลี่ยนจากอาหารกุ้งกุลาดำเป็นอาหารกุ้งรวมหรืออาหารสมทบเบอร์ 3-4 แต่ก็ต้องขึ้นอยู่กับกุ้ง ถ้ากุ้งโตไวก็เปลี่ยนอาหารได้ไว ที่ให้อาหารกุ้งรวมหรืออาหารสมทบตั้งแต่กุ้งยังเล็กไม่ได้ เพราะในอาหารสมทบจะมีโปรตีนต่ำ ส่วนอาหารกุ้งกุลาดำจะมีโปรตีนสูง เราจึงใช้อาหารกุ้งกุลาดำเพื่อการเร่งโต ถ้ากุ้งโตเราก็จะเพิ่มเบอร์อาหาร ถ้าไม่โตก็จะยืดเวลาไปอีก โดยปกติเลี้ยงกุ้งไปประมาณ 95 วันเราก็จะจับแล้ว
ส่วนพวกจุลินทรีย์ก็จะใช้จุลินทรีย์ที่เป็นพืชผักมาหมักเป็นน้ำ แล้วเอามาสาดตั้งแต่ตอนปล่อยกุ้งครั้งแรก สาดไปเรื่อยๆ ประมาณ 7 วัน/ครั้ง แต่เราต้องคอยวัดดูค่าน้ำในบ่อ ถ้าไนไตรท์ยังไม่มีก็เปลี่ยนเป็น 15 วันครั้งก็ได้"
คุณประเสริฐ กล่าวเพิ่มเติมว่า "กุ้งขาวแวนนาไมพออายุได้ 60-70 วัน จะเริ่มชะลอการกินอาหาร อย่าเพิ่งตกใจ เพราะนั่นเป็นอาการของกุ้งขาวแวนนาไมที่อดอาหารเพื่อลอกคราบ แต่พอลอกคราบเสร็จ ก็จะกินอาหารเพิ่มมากขึ้น"

การวางเครื่องตีน้ำ
ในการวางเครื่องตีน้ำคุณสมคิดจะวางทั้งหมด 3 แขน และเปิดในเวลากลางคืนจนถึงเช้า ส่วนในช่วงกลางวันจะเปิดในเวลาที่มีแดดร้อนจัด และหลังจากหว่านอาหารแล้วประมาณ 1-2 ชม. เมื่อกุ้งอายุประมาณ 50-60 วัน คุณสมคิดก็เริ่มเปลี่ยนถ่ายน้ำ เพื่อกระตุ้นให้กุ้งแข็งแรงและกินอาหารดี
การเลี้ยงของคุณสมคิดนั้น แม้ฟังดูแล้วอาจจะไม่ยุ่งยากอะไร แต่คุณประเสริฐกระซิบบอกมาว่า เลี้ยงได้ทุกครอปทีเดียว แหม! ใส่ใจ รู้ใจกุ้งอย่างนี้ ก็ได้ไซซ์ดี เป็นรางวัล อย่างไม่ต้องสงสัย



ข้อขอบคุณ วารสาร คัมภีร์ เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และ เกษตรกร คุณสมคิด งามสามพราน (บางเลน นครปฐม)
www.thaishrimp.net