ย่อๆกับงานเสวนา ประเมินผลกระทบการนำเข้ากุ้งขาว เข้าไทย (10/1/47)... เอกอนันต์
ย่อๆข้อมูล การเสวนา โครงการประเมินผลกระทบการนำเข้ากุ้งขาว เข้าประเทศไทย (10 มกราคม 2547)
(ร่วมเสวนาโดย ดร.ทิม , ดร.ชลอ, ดร.กิจการ ดร.อุปถัมป์)


ดร.อุปถัมป์
ปูพื้นฐานเรื่องกุ้งขาวที่เข้ามาในไทย
สาเหตุที่เมืองไทยได้มีการนำกุ้งขาว เข้ามา
*ที่นำกุ้งขาวเข้ามาเพราะเรามีปัญหาในการเลี้ยงกุ้งกุลาดำ แต่ต่างประเทศมีพันธุ์กุ้งปลอดโรค
*เราต้องการรักษาตลาดกุ้งของไทยในต่างประเทศ นั้นคือเราต้องมีจำนวนกุ้งตามที่ต่างประเทศต้องการ
*มองกุ้งขาว มีคุณสมบัติหลายอย่างที่เหมาะกับเมืองไทย
*กินอาหารโปรตีนต่ำได้ และปล่อยหนาแน่นได้
*พ่อแม่พันธุ์ ของกุ้งชนิดนี้ สามารถผลิตพ่อแม่พันธุ์ในบ่อเลี้ยงได้

อย่างไรก็ตามในเอเซีย ก็มี3ประเทศ ที่ต่อต้านการนำเข้าประเทศของตนเอง ได้แก่ มาเลเซีย อินเดีย ฟิลิปปินส
ไทยมีการนำเข้ากุ้งขาว ตั้งแต่ 2540 เป็นการนำเข้าเพื่อทดลอง และอนุญาต ให้นำเข้าตอน มีนาคม 2545- กุมภาพันธ์ 2546 จนถึงตอนนี้ กรมประมงห้ามนำเข้า จนกว่า การศึกษา ผลกระทบของกุ้งขาว ว่าจะออกหัวหรือก้อย

ดร.ทิม เฟลเกล
ในมุมมองที่ท่านให้ไว้ คือ การเลี้ยงกุ้งนั้น ตัวที่ก่อให้เกิดความเสียหาย หรือกุ้งเป็นโรคนั้น ท่านมองว่า ไวรัสอันตรายที่สุด รองลงมาคือ แบคทีเรีย จากนั้นค่อยเป็นพาราสิต และเชื้อรา ตามลำดับ
ถ้ากำจัดหรือแก้ปัญหาไวรัสได้ ปัญหาอื่นๆก็จะลดน้อยลง
-การแพร่เชื้อไวรัส จากภายนอก ส่วนใหญ่ เกิดจากการนำเข้าพ่อแม่พันธ์ และลูกกุ้ง
-กรณีนี้รวมถึงการนำเข้าสัตว์ที่ไม่เคยมีในท้องถิ่น หรือมีแต่ก็ยังนำเข้าจากประเทศอื่นๆอีก
ตัวอย่างไวรัส ที่มีการแพร่กระจาย และได้มีการศึกษา
โรค ไอเอชเอชเอ็นวี จากเอเซีย สู่ อเมริกา
โรค ดวงขาว จากจีน ไปญี่ปุ่น ไปเอเซีย ไปอเมริกา
โรค ทอร่า จากอเมริกา ไปใต้หวัน และแพร่สู่เอเซีย

ทำไมการแพร่ไวรัส จึงเกิดขึ้นได้ง่ายในกุ้ง
-เนื่องจากกุ้งมีการตอบสนองต่อไวรัสไม่เหมือน สัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง นั่นคือ กุ้งมีระบบภูมิต้านทานแบบไม่จำเพาะเจาะจง
-การติดเชื้อ ไวรัส จะไม่ค่อยแสดงอาการของโรคและจะไม่ตายก็ได้ เชื้อไวรัสที่หลบอยู่ ในสัตว์ที่นำมา โดยที่เราอาจไม่รู้ก็ได้

จากการสุ่มและตรวจเช็ค เชื้อในกุ้งตัวอย่าง เราพบว่า กุ้งขาว 237 ตัว ที่สุ่มตรวจ เพื่อหาไวรัส เอ็มบีวี เอชพีวี ดวงขาว และไอเอชเอชเอ็นวี พบว่า มีกุ้ง223 ตัวหรือ 94.1% จะมีเชื้อไวรัสตัวใดตัวหนึ่งในการทดสอบครั้งนี้

จากประสบการณ์ พบว่า เชื้อไวรัสตัวแดงดวงขาว และไวรัสหัววเหลือง เราสามารถควบคุมจัดการได้
จากเหตุการณ์ที่ผ่านมาเห็นว่าการติดเชื้อผ่านลูกกุ้งสำคัญที่สุด
เชื้อ ไวรัสไอเอชเอชเอ็นวี มีผลต่อกุ้งขาวคือ อาจจะไม่รุนแรง แต่ทำให้กุ้งไม่โต

สำหรับเชื้อท่อร่า นั้น มาจากลูกกุ้งโพสท์ลาวา ไม่ได้มาจากแหล่งน้ำธรรมชาติ

สำหรับผลกระทบของกุ้งขาวต่อสัตว์พื้นเมือง
-ยังไม่มีการพิสูจน์
-มีการตรวจพบ ท่อราในกุ้งกุลาดำแต่ยังไม่แสดงผลเสียต่อกุ้งกุลาดำ
-ศักยภาพในการเป็นตัวนำเช่น ท่อร่า ยังไม่มีใครรู้

นำเสนอสองแนวทางคือ
1.หยุดการนำเข้ากุ้งขาว Stop All Import ข้อดีคือ ลดการนำเข้าของเชื้อ และประหยัดงบประมาณ
แต่ข้อเสียคือ ธุรกิจชงัก อีกอย่าง ก็เชื้อท่อร่ามันเข้ามาแล้ว และกุ้งขาวที่เคยเลี้ยงมันก็ลงทะเลไทยไปแล้วล่ะ
2.ให้มีการนำเข้ามาได้
ข้อดีคือเกษตรกรที่ทางเลือกในการเลี้ยงกุ้ง แต่ย้ำว่า กุ้งที่นำเข้ามาต้องปลอดเชื้อน่ะ หรือเป็นพันธุ์ที่ต่อต้านเชื้อได้
ข้อเสียคือ -อาจมีการนำโรคใหม่เข้ามา ถ้าเรายังไม่มีศูนย์เพาะพันธุ์ในท้องถิ่น ความเสี่ยงยังคงมีต่อไป
- เปลืองงบประมาณ
เงื่อนไขในการนำเข้ามาโดยปลอดภัย
แบ่งเป็นสองส่วน
ส่วนที่ 1 ให้เวลา 6 เดือน หรือ 1 ปีที่จะจัดตั้งศูนย์ และ รับรอง
ส่วนที่ 2 ออกกฎระเบียบการนำเข้ามาที่เข้มข้น และมีการรับรองมาตรฐานนานาชาติในการส่งออก
โดย เลือกพ่อแม่พันธุ์จากศูนย์ที่ไม่มีโรค
-ฆ่าพ่อแม่พันธุ์ที่นำเข้ามาแล้วเจอโรค
-ตรวจการแพร่เชื้อในน้ำ
-เลี้ยงกุ้ง ที่ไม่มีโรค จนเป็นพ่อแม่พันธุ์
-รูปแบบที่จะย่นเวลาคือการใช้ ใบรับรองมาตฐานนานาชาติในการส่งออก
-ให้กรมประมงดูแล กุ้งขาวปลอดเชื้อ
-กรมประมงรับรอง และตรวจสอบผู้ผลิตลูกกุ้ง
-จัดตั้งศูนย์กักกัน แห่งชาติ
*******สิ่งเหล่านี้เป็นข้อมูลที่เสนอและบอกเล่าโดยดร.ทิมเฟลเกล

ดร.ชลอ
แม่พันธุ์จากฮาวาย ฟอริดา จะเป็นสีขาว เมื่อได้ให้แม่พันธุ์ กินแม่เพรียงเป็นอาหาร ตัวก็จะเกิดเป็นสีออกแดง
แม่พันธุ์กุ้งขาว จากใต้หวันจะมีหัวที่ค่อนข้างโตหน่อย

ปัจจุบันผลิตจากกุ้งเลี้ยงในบ่อดิน
-โดยนำกุ้งที่เลี้ยงขนาด 25 กรัม แล้วไปเลี้ยงต่ออีก 2-3 เดือน ให้อาหารสำเร็จรูป เช่น หอย ปลาหมึก
ให้อาหาร 15%
ถ่ายน้ำ 200-300 % แม่พันธุ์ ก็จะได้น้ำหนัก 40 กรัม

อาหารแม่กุ้งขาว ได้แก่ เพรียงทราย (ถุงละ400กรัม/250 บาท) และเพรียงเลือด (ถุงละ 700-800 กรัม/200 บาท)
คุณภาพเพรียงทรายดีกว่า เพรียงเลือด
แหล่งผลิตลูกกุ้งขาวในไทยได้แก่ ภูเก็ต ระยอง ประจวบ ชลบุรี เจ้าของส่วนใหญ่ เป็นชาวใต้หวัน

คุณภาพลูกกุ้งขึ้นกับ 1.ความสมบูรณ์ของแม่กุ้ง - กินเพรียงมาก แม่กุ้งตัวจะหนา สีแดงสด
2.ชนิดของอาหารที่อนุบาล ลูกกุ้ง
3.ปริมาณการเปลี่ยนถ่ายน้ำ
***นอเพลียส ที่แข็งแรงจะว่ายน้ำเข้าหาแสง
โดยลูกกุ้ง พี12 เป็นร่ะยะที่เหมาะแก่การปล่อยลงบ่อ (ขนาดกุ้งประมาณ 1-1.2 ซม.)
***เหงือกลูกกุ้ง ขาวจะพัฒนาเต็มที่ตั้งแต่ พี 10

ต้นทุนการผลิตลุกกุ้งขาว - โรงเพาะฟักขนาดเล็กและขนาดกลาง (5-6 ตังค์)
-โรงเพาะฟักขนาดใหญ่ (10 ตังค์)

ปัจจัย สู่ความสำเร็จในการเลี้ยงกุ้งขาว
-สายพันธุ์ดี
-อัตราปล่อยเหมาะสม เพื่อให้ได้ไซด์ 40 ตัว/กก.
-การจัดการที่ดี



ลองมาสรุปต้นทุน โดยประมาณ
กุ้งดำ
ลูกกุ้ง 5.7%
ปรับปรุงบ่อ เตรียมบ่อ 2.1%
อาหารกุ้ง 45.7%
เคมีภัณฑ์ และยา 10%
อุปกรณ์ 5%
แรงงาน และค่าจ้าง 8.6%
พลังงาน 12.1%
สาธารนูปโภค 1.4%
ระหว่างเลี้ยง 3.6%
อื่นๆ 5.7%

กุ้งขาว เวนาไมย์
ลูกกุ้ง 15%
ปรับปรุงบ่อ เตรียมบ่อ 3 %
อาหารกุ้ง 29 %
เคมีภัณฑ์ และยา 5 %
อุปกรณ์ 7 %
แรงงาน และค่าจ้าง 12 %
พลังงาน 17 %
สาธารนูปโภค 2%
ระหว่างเลี้ยง 3%
อื่นๆ 7%

 

ดร.กิจการ

*โรคติดเชื้อในกุ้งขาว และความเสี่ยงของโรคต่อกุ้งกุลาดำและสัตว์น้ำไทย

*โรคที่ได้ทำการทดลองและนำมาประเมินความเสี่ยงคือ TSV WSSV IHHNN

*โดยนำเชื้อเหล่านี้มาจาก กุ้งขาว แล้วทดลองฉีดเข้าไปในสัตว์ที่สนใจอันได้แก่ กุ้งกุลาดำ กุ้งก้ามกราม กุ้งกะต่อม กุ้งฝอยน้ำจืด กุ้งตะกาด ปูดำ ปูแสม กั้งตั๊กแตน

กุ้งขาวบ่อดินทั่วประเทศที่ได้ลองสุ่ม เจอว่ามี
IHHNV 90%
TSV 7.10%
YHV 1.04% (พบแถวภาคกลางเป็นส่วนใหญ่)

หันมามอง เรื่องของไวรัสที่กุ้งขาวเป็นและเกิดความเสียหาย อันได้แก่ ทอร่า TSV
จากการทดลองพบว่า กุ้งกุลาดำเอง ก็สามารถรับเชื้อได้ดี มีเสียหายบางส่วน
กุ้งก้ามกราม เมื่อได้รับเชื้อแล้ว ไม่แสดงอาการตายเลย แต่เมื่อรอครบ 10 วันนำกุ้งก้ามกรามตัวที่เคยรับเชื้อไปตรวจ ยังพบว่าเชื้อยังอยู่ในตัวกุ้งก้ามกรามเช่นกัน

กั้งตั๊กแตน เมื่อได้รับเชื้อไวรัส ทอร่า พบว่ามีเปอร์เซ็นต์ การตายสูงมาก
ปูแสม ก็ตายง่ายเช่นกัน
ปูดำไม่ตาย แต่มีเชื้อ

สำหรับ IHHNV จากการทดลอง กับสัตว์น้ำหลายชนิดพบว่า กุ้งกุลาดำ กุ้งน้ำจืด กั๊งตั๊กแตน มีปริมาณการตาย

นอกจากนี้ เรายังได้ลอง สุ่มกุ้งจากตลาดพบว่า มีการปนเปื้อน เชื้อทอร่า ในกุ้งก้ามกราม อันนี้น่าสนใจเช่นกัน

หากสรุปเรื่องของไวรัส พอมองได้ว่า TSV มีความรุนแรงระดับสูง เพราะสามารถติดเชื้อในสัตว์ได้หลายชนิด บางชนิดตาย บางชนิดไม่แสดงอาการ แต่มีเชื้อ

WSSV ระดับ ปานกลาง
YHV ระดับ ต่ำ
IHHNV ระดับต่ำ ถึงปานกลาง


****เป็นไงบ้างครับ พอมองออกแล้วหรือยังครับว่า มีกุ้งขาวในไทยดีหรือไม่ดี งานนี้ยังไม่จบน่ะครับ ยังจะต้องมีการศึกษาและ นำมาคุยกันอีกนาน.................เอกอนันต์ ยุวเบญจพล
www.sittogroup.com